บ๊ะจ่างเป็นอาหารที่ผูกกับเทศกาลตวนอู่ของจีน เพื่อระลึกถึงกวีชูหยวน ข้าวเหนียวถูกห่อด้วยใบไผ่หรือใบจาก มัดด้วยเชือก แล้วต้มหลายชั่วโมงในน้ำเดือด
ทางตอนใต้ของจีนไส้มักเป็นหมูสามชั้นหมักพะโล้กับไข่เค็ม ทางตอนเหนือเป็นไส้หวานถั่วแดงหรือพุทราจีน คนไทยก็มีบ๊ะจ่างแต่ลูกเล็กกว่าและมักใช้ใบตอง
วัตถุดิบสำหรับ 10 ลูก
- ข้าวเหนียว 1 กก. แช่ 8 ชั่วโมง ล้างให้สะอาด
- หมูสามชั้น 400 กรัม หมักซีอิ๊ว ผงพะโล้ เหล้า
- ไข่เค็ม 5 ฟอง ผ่าครึ่ง
- ใบไผ่แห้ง 20 ใบ ลวก 10 นาที
- เชือกฝ้ายหรือตอก
ขั้นตอน
- ลวกใบไผ่ให้นุ่ม ล้างสะอาด ตัดก้านแข็งออก
- วางใบสองใบซ้อนเหลื่อมเป็นรูปกรวย ใส่ข้าว 2 ช้อนโต๊ะ หมู 1 ชิ้น ไข่เค็มครึ่งฟอง ปิดด้วยข้าว
- พับใบปิดให้มิด มัดเชือกสองรอบให้แน่น
- เรียงในหม้อใหญ่ เทน้ำท่วม ต้มเดือดแล้วลดไฟ ต้ม 5–6 ชั่วโมง เติมน้ำร้อนเมื่อน้ำลด
- ตักขึ้นผึ่งให้สะเด็ด กินร้อนหรือปล่อยให้เย็น
ทำไมต้องต้มนาน
ข้าวเหนียวดิบต้องใช้เวลาดูดน้ำและสุกจากข้างนอกเข้าใน ถ้าต้มเร็วจะดิบกลางลูกโดยเฉพาะรอบไส้หมู
ใบไผ่และการเตรียมใบให้พร้อม
ใบไผ่แห้งต้องต้มในน้ำเดือดสิบห้านาทีจนนิ่มและเปลี่ยนเป็นสีเขียวเข้ม แล้วล้างทีละใบด้วยฟองน้ำเพื่อขัดคราบและขนอ่อนออก ใบที่ยังแข็งจะฉีกเมื่อพับและปล่อยให้ข้าวหลุดออกมา ใบสดใช้ได้แต่ต้องลวกก่อนเพื่อให้ยืดหยุ่น ควรเตรียมใบเผื่อไว้หนึ่งในสามของจำนวน เพราะใบที่ฉีกกลางทางต้องทิ้ง
ไส้หวานไส้เค็มและการเก็บ
ไส้เค็มแบบกวางตุ้งใช้หมูสามชั้นหมักซีอิ๊วและถั่วเขียวเลาะเปลือก ใส่ไข่เค็มทั้งลูก ไว้กลางเพื่อให้มันและเค็มตัดกัน ส่วนไส้หวานใช้ถั่วแดงกวนกับน้ำตาลและน้ำมัน อย่าผสมไส้หวานกับไส้เค็มในลูกเดียวเพราะรสจะกลืนกัน บ๊ะจ่างที่ต้มสุกแล้วเก็บในตู้เย็นได้สามวันและแช่แข็งได้หนึ่งเดือน เวลาอุ่นให้ต้มน้ำเดือดอีกยี่สิบนาที ไม่ใช้ไมโครเวฟเพราะข้าวจะแข็งเป็นก้อน
คำถามที่พบบ่อย
บ๊ะจ่างเละเพราะอะไร?
มัดไม่แน่นหรือแช่ข้าวนานเกินไป ควรแช่ 8 ชั่วโมงและสะเด็ดน้ำให้แห้งก่อนห่อ
ใช้หม้ออัดความดันได้ไหม?
ได้ ลดเวลาเหลือราว 1.5 ชั่วโมง แต่ใบอาจแตกถ้ามัดไม่แน่น
อ่านต่อ
- ทาร์ตไข่: แป้งพันชั้นกับไส้ไข่เนียน
- เสี่ยวหลงเปา: ความลับ 18 จีบในหนึ่งคำ
- ติ่มซำ: ศิลปะอาหารเช้าฮ่องกง